Đái tháo đường thai kỳ là tình trạng rối loạn đường huyết được phát hiện trong thời gian mang thai. Điều đáng lưu ý là tình trạng này có thể diễn tiến âm thầm và không phải lúc nào thai phụ cũng nhận biết được qua các triệu chứng rõ ràng.

Nếu không được phát hiện và kiểm soát phù hợp, đái tháo đường thai kỳ có thể làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Vì vậy, chủ động tầm soát, phát hiện sớm và quản lý đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ là một phần quan trọng trong chăm sóc thai kỳ.

Đường huyết không được kiểm soát có thể gây những nguy cơ gì?

Khi đái tháo đường thai kỳ không được phát hiện hoặc kiểm soát tốt, cả mẹ và thai nhi có thể đối mặt với một số nguy cơ trong thai kỳ, khi sinh và sau sinh.

Đối với mẹ

Đái tháo đường thai kỳ không được kiểm soát tốt có thể làm tăng nguy cơ:

• Tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật.

• Đa ối, sinh non.

• Nhiễm trùng đường tiết niệu.

• Một số biến cố bất lợi trong thai kỳ.

• Khó sinh và tăng khả năng phải sinh mổ.

Đối với thai nhi và trẻ sơ sinh

Đường huyết của mẹ không được kiểm soát tốt có thể làm tăng nguy cơ:

• Thai phát triển quá mức, thai to.

• Khó sinh và chấn thương khi sinh.

• Hạ đường huyết sau sinh.

• Vàng da, rối loạn hô hấp.

• Một số rối loạn chuyển hóa.

Về lâu dài, trẻ sinh ra từ mẹ từng mắc đái tháo đường thai kỳ có thể có nguy cơ cao hơn đối với thừa cân, béo phì và đái tháo đường type 2.

Thai phụ cần làm gì để kiểm soát đường huyết?

1. Khám thai và sàng lọc đúng thời điểm

Sàng lọc đái tháo đường thai kỳ thường được thực hiện trong khoảng tuần thai 24–28. Với những thai phụ có yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định đánh giá đường huyết sớm hơn, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và tiền sử của từng người.

Thai phụ không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới kiểm tra đường huyết. Thực hiện sàng lọc theo đúng thời điểm và chỉ định của bác sĩ giúp phát hiện sớm những bất thường về đường huyết trong thai kỳ.

2. Duy trì chế độ dinh dưỡng phù hợp

Thai phụ cần duy trì chế độ ăn cân đối, đa dạng và phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng trong thai kỳ. Khi được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ, chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng sức khỏe và mục tiêu kiểm soát đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Thai phụ không nên tự ý nhịn ăn, ăn kiêng quá mức hoặc loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

3. Vận động phù hợp với thai kỳ

Hoạt động thể lực phù hợp có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết và góp phần duy trì sức khỏe trong thai kỳ. Tuy nhiên, hình thức và mức độ vận động cần phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng thai phụ.

Trước khi thực hiện hoặc thay đổi chế độ vận động, mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ, đặc biệt trong trường hợp có các yếu tố nguy cơ hoặc bất thường trong thai kỳ.

4. Theo dõi và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ

Thai phụ đã được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ cần theo dõi đường huyết, tái khám đúng lịch và tuân thủ hướng dẫn điều trị.

Không nên tự ý sử dụng thuốc, thay đổi liều lượng thuốc hoặc áp dụng các phương pháp kiểm soát đường huyết khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Sau sinh vẫn cần theo dõi đường huyết

Đái tháo đường thai kỳ không chỉ cần được quan tâm trong thời gian mang thai. Phụ nữ từng mắc đái tháo đường thai kỳ cần tiếp tục được kiểm tra đường huyết sau sinh theo lịch hẹn của bác sĩ, thường trong khoảng 4–12 tuần sau sinh, đồng thời duy trì theo dõi sức khỏe lâu dài theo khuyến nghị chuyên môn.

Việc kiểm tra sau sinh giúp đánh giá tình trạng chuyển hóa đường huyết và phát hiện sớm nguy cơ rối loạn đường huyết nếu có.

Chủ động sàng lọc để bảo vệ sức khỏe mẹ và bé

Đái tháo đường thai kỳ có thể được phát hiện và quản lý thông qua việc khám thai định kỳ, sàng lọc đúng thời điểm và tuân thủ hướng dẫn chuyên môn.

Chủ động sàng lọc, phát hiện sớm và kiểm soát đường huyết đúng cách là những bước quan trọng giúp giảm nguy cơ biến chứng, bảo vệ sức khỏe của mẹ và tạo điều kiện thuận lợi cho thai nhi phát triển khỏe mạnh.

Đừng chờ đến khi xuất hiện dấu hiệu bất thường mới quan tâm đến đường huyết thai kỳ. Thực hiện kiểm tra đúng thời điểm và trao đổi với bác sĩ khi có yếu tố nguy cơ sẽ giúp mẹ chủ động hơn trong suốt hành trình mang thai.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Đà Nẵng đồng hành cùng mẹ trong quá trình chăm sóc thai kỳ, từ thăm khám, theo dõi đến tư vấn và quản lý sức khỏe mẹ và bé.